Net buiten de binnenste ring van Brussel vind je Elsene en Sint-Gillis. Deze randgemeentes ontstonden begin 20e eeuw, toen art nouveau populair was. Architect Victor Horta woonde en werkte er en in zijn kielzog verrezen vele gebouwen in deze stijl. Tijdens deze stadswandeling passeer je enkele van Horta’s huizen en kun je het Hortamuseum bezoeken.

Art nouveau venster in Elsene, Brussel
Typisch art nouveau: het glasraam en de smeedijzeren balkons

Routebeschrijving

Volg vanuit metrostation Horta de Waterloosesteenweg tot de Brugmannlaan. Sla even rechtsaf en bekijk op de hoek van de Verbindingslaan de gevel van Hôtel Hannon.

Architect Jules Brunfault bouwde het pand in 1903 voor fotograaf Édouard Hannon. Het is nu een fotogalerie. Typisch art nouveau zijn het bas-reliëf op de hoek van de 3e verdieping, de smeedijzeren balkons en het glasraam. Met een kaartje voor de fotogalerie kun je binnen de fraaie fresco’s en een smeedijzeren trap bekijken.

Keer terug en vervolg de Brugmannlaan. Die gaat over in de Charleroisesteenweg, tot je rechts de Amerikaansestraat bereikt. Hier vind je op nr 25 het Hortamuseum. Victor Horta (1861-1947) wordt beschouwd als grondlegger van art nouveau. Hij ontwierp het gebouw, richtte het in, woonde en werkte er.
Een bezoek aan dit museum is een must voor liefhebbers van art nouveau en een boeiende aanvulling op deze stadswandeling. Vervolg daarna de Amerikaansestraat rechtsaf, sla linksaf (Afrikaansestraat) en weer links (Aquaductstraat). Je bent terug op de Charleroisesteenweg. Maak direct een scherpe bocht naar rechts, Defacqzstraat.

Paul Hankar

Op nummer 71 is het woon- en werkhuis te zien van een andere art nouveau-architect, Paul Hankar. Het dateert uit 1893 en is zo vaak verbouwd dat het weinig origineel meer is. Dat geldt niet voor Hôtel Ciamberlani op nr 48. Dit gebouw, ook van Paul Hankar, valt onder Monumentenzorg. Bijzonder zijn de hoefijzervormige ramen op de 1e verdieping en de graffiti boven de ramen. Dat zijn lijntekeningen die in vers pleisterwerk worden gekrast en ingekleurd volgens frescotechniek.

Wandel iets terug in de Defacqzstraat en sla de Faiderstraat in. Op nr 83 tref je een pand van Albert Roosenboom, medewerker van Horta.

Woon- en werkgebouw van een art nouveau-architect, Paul Hankar in Brussel
Huis van art nouveau-architect Paul Hankar

De organische vormen van onder meer erker en balkon verraden een ‘klassieke’ interpretatie van art nouveau. Sla linksaf de Jansonstraat in en bewonder op nr 6 Hôtel Tassel, ook van Horta. Het was een van zijn eerste art nouveau panden en staat op de Werelderfgoedlijst van Unesco.

De Jansonstraat komt uit op de Louizalaan. Steek deze over en ga rechtsaf. Op nr 224 tref je nog een pand van Horta: Hôtel Solvay uit 1894-1898. Een groot gebouw, maar ingetogen qua art nouveau details.

Vervolg Louizalaan tot Vleurgatsesteenweg. Ga even verderop schuin links de Vilain XIV-straat in. Je betreedt Wijk de Vijvers, tussen de Louizalaan, de Vijvers van Elsene en de Koninklijke Tuin.

In de straten van deze kleine wijk vind je diverse art nouveau gevels van architect Ernest Blérot (1870-1957). Keer dan terug naar Louizalaan, waar je tram- en bushaltes vindt.

Stripmuseum in warenhuis Horta

Liefhebbers van stripverhalen nemen het Belgisch Stripmuseum zeker in hun programma op. De beroemdste stripverhalen – als Kuifje, Suske & Wiske, Lucky Luke en De Smurfen – komen uit België. Dus een eerbetoon aan deze kunst is hier wel op zijn plaats. Ook voor liefhebbers van art nouveau is dit museum een must. Het is gevestigd in een voormalig warenhuis, ontworpen door Victor Horta.

Brussel praktisch

Route-informatie

Beginpunt: Metrostation Horta
Eindpunt: Louizalaan, halte tram 94
Lengte: 3,5 km
Duur: 1,5 uur (inclusief stops)
Horeca: Langs Brugmannlaan, Charleroisesteenweg en Louizalaan kun je op diverse plekken terecht voor een koffie of snack. Bijzondere aanraders vind je hier niet.
Meer informatie: Horta Museum ›

De beste reisgidsen

Time to momo Brussel

Prima reisgids om je weg te vinden in Brussel. De 6 stadswandelingen brengen je naar de mooiste plekjes, van trendy hotspots tot historische straatjes en pleinen. Met leuke horecatips en ‘snuffel’winkeltjes. Inclusief stadsplattegrond en app.
Auteur: Liesbeth Pieters Uitgever: Mo’Media, 2016

Reisgids Wat & Hoe Onderweg België

Handzame en recente reisgids over heel België. Je vindt er uitgebreide beschrijvingen van steden, mooie dorpen, natuurgebieden en musea, achtergrondinformatie plus praktische tips voor sfeervol en duurzaam overnachten, eten & drinken, winkelen en ontspannen. Ruim aandacht voor art nouveau, Antwerpen, Gent, Brugge en Brussel. Inclusief complete wandel-, fietsroutes plus een autoroute langs de rivier de Semois.
Auteur: Tineke Zwijgers | Fotografie: Dorien Koppenberg
Uitgever: Kosmos Uitgevers, 2016

Capitool reisgids België & Luxemburg

Met deze uiterst complete reisgids voor heel België en met als toegift Luxemburg kun je jaren vooruit. Met uiteraard ruim aandacht voor hoofdstad Brussel. De opengewerkte tekeningen en stadsplattegronden zijn als altijd in deze serie een lust voor het oog. Als je alleen Brussel bezoekt kun je beter voor time to momo kiezen.
Uitgever: Unieboek, 2015

De leukste hotels en B&B’s in Brussel

Sgt. Pepper’s B&B

Sgt. Pepper’s B&B heeft vier kamers in een voormalige spiegelfabriek uit de 19e eeuw, niet ver van Elsene. De eigenaar – kunstenaar en reiziger – richtte de kamers thematisch en kleurrijk in. Ze hebben eigen, fraai ingerichte badkamers. En het ontbijt? Geserveerd in een stijlvolle ontbijtkamer en met zelfgemaakte lekkernijen.

Hooome

Hooome is een aangename en vriendelijk geprijsde B&B langs de wandelroute in Elsene. De kamers zijn comfortabel en schoon. Veel privacy: je ontvangt voor aankomst een deurcode, zodat je zelf in en uit kunt gaan. De vriendelijke eigenaar ontmoet je pas bij het ontbijt. In de directe omgeving vind je diverse leuke restaurants.

Zoek een hotel in Brussel ›

Lees ook: Antwerpen, wandelen langs art nouveau ›