Amsterdam werd groot als havenstad. Eerst door de handel met de Oostzeelanden, daarna met Oost- en West-Indië. Tijdens de Gouden Eeuw was de stad zelfs stapelmarkt van de wereld en poort tot Europa. In het ‘nautisch kwartier’, de wijken langs het IJ, is nog veel historie terug te vinden. Tijdens deze wandeling door de historische havenstad passeer je schilderachtige plekken.

Spiegel van VOC-schip de Amsterdam
VOC-schip de Amsterdam

De wandeling start bij het Centraal Station en voert via steegjes, smalle grachtjes en imposante kades naar Molen De Gooyer en bierbrouwerij ’t IJ. Molen en brouwerij illustreren mooi waarmee Amsterdam in de 14e eeuw een internationale haven werd: de handel in graan, bier (en haring) met Hanzesteden langs de Oostzee. Onderweg kom je langs monumenten uit de VOC-tijd en de periode dat Amsterdam de poort tot Europa was.

Routebeschrijving

Verlaat het station aan de voorzijde en steek het Stationsplein over tot vlak voor het Victoriahotel. Ga daar linksaf, steek de brug over en ga rechtdoor de smalle Nieuwebrugsteeg in, linksaf de Sint Olofspoort in en rechtsaf de Zeedijk op. Je bent nu in het oude havenkwartier, met kleine kroegen en het Chinatown van Amsterdam. Dit laatste blijkt uit de tweetalige straatnaambordjes.

Sla bij het sluisje linksaf en wandel door de pittoreske Oudezijds Kolk naar de Schreierstoren. De toren maakte vroeger deel uit van de stadsmuur. Je verlaat hier dan ook het middeleeuwse Amsterdam. Loop rechtsaf langs de toren, negeer de Gelderse Kade en sla bij de volgende gracht rechtsaf, Kromme Waal.

Het voormalig Scheepvaarthuis

Het voormalig scheepvaarthuis
Het voormalig Scheepvaarthuis is nu een hotel

Aan de overkant zie je het voormalig Scheepvaarthuis. Dit gebouw van de Amsterdamse School werd in 1916 gebouwd als huisvesting voor rederijen als de KNSM (Koninklijke Nederlandse Stoomboot Maatschappij) en JCJL (Java-China-Japan-Lijn) en moest het prestige van de havenstad onderstrepen. Amsterdam werd in die tijd wat overvleugeld door Rotterdam en Antwerpen. Het schitterende pand is nu een 5-sterrenhotel. Als niet-hotelgast kun je de grandeur opsnuiven in het restaurant of tijdens een rondleiding, georganiseerd door Museum Het Schip.

Volg Kromme Waal tot de eerste brug links, steek die over en ga rechtsaf, Binnenkant. Recht voor je zie je de Montelbaanstoren, die in de 16e eeuw de scheepswerven moest beschermen, toen die nog buiten de stadsmuren lagen. Sla aan het eind linksaf de Kalkmarkt in. Aan de overkant van het water staat het WIC-huis uit 1642. De West-Indische Compagnie dreef handel in Afrika en Zuid-Amerika. Je komt uit op de Prins Hendrikkade, die je rechtsaf opgaat.

Links zie je het Oosterdok, op de kade passeer je enkele ‘scheepvaarthuizen’: op nummer 159 het huis van de Holland West-Afrika Lijn en op 176 het VOC-gebouw. Aan de overkant het futuristisch ogende NEMO, boven de buis van de IJtunnel. Na de tunnelbuis zie je links het voormalig magazijn van de Admiraliteit, nu het Scheepvaartmuseum. Naast het museum ligt VOC-schip Amsterdam afgemeerd (zie kader).

VOC-schip Amsterdam

VOC-schip de Amsterdam is een exacte kopie van het beroemde VOC-schip dat in 1749 al op zijn eerste reis verging. Het is een van de pronkstukken van Het Scheepvaartmuseum. Je krijgt er een goede indruk van het leven op een 17e-eeuws schip, dat maandenlang onderweg was naar de Indische archipel (www.scheepvaartmuseum.nl, di-zo 10-17).

Entrepotdok, Amsterdam
Entrepotdok

Verlaat de Prins Hendrikkade en ga rechtsaf de Schippersgracht op. Neem de eerste brug links (Scharrebiersluis) en ga direct rechtsaf door de poort het Entrepotdok in. Volg dit langs het water tot het eind. Het 19e-eeuwse pakhuizencomplex diende als opslag van ingevoerde goederen tot ze verder landinwaarts werden vervoerd.

Molen de Gooyer en bierbrouwerij ‘t IJ

In alfabetische volgorde zie je de eindbestemmingen nog op de gevel staan, Leiden en Vlissingen, maar ook Luik en Luxemburg.

Ga voor de brug linksaf de Entrepotdoksluis in en aan het eind opnieuw links: Hoogte Kadijk (rechts heb je vanaf de brug mooi zicht op de voormalige scheepswerf, nu museumhaven). Sla iets verderop rechts de Overhaalsgang in, die je met een bocht naar rechts en naar links op de brug over de Nieuwe Vaart brengt. Ga over de brug rechtsaf.

Je loopt nu op de Wittenburgergracht, later Oostenburgergracht. Hier breidde de VOC in de 17e eeuw haar terreinen buitendijks uit en bouwde zij de werven Wittenburg en Oostenburg. Vooral het gebouw aan het eind van de Oostenburgergracht is het aanzien waard. Op de gevel prijkt het VOC-logo.

Ga aan het eind rechtsaf opnieuw de Nieuwe Vaart over en linksaf de Zeeburgerstraat in. Hier staat Molen de Gooyer, met ernaast de bierbrouwerij ‘t IJ. Je kunt iets drinken in het proeflokaal. Voor de molen stopt de bus waarmee je terug naar het Centraal Station reist.

Aanbevolen reisgidsen

Time to momo Amsterdam

Prima reisgids om je weg te vinden in het zo door toeristen overlopen Amsterdam. De 6 stadswandelingen brengen je ook naar bijzondere plekjes die nog niet zo zijn ontdekt door de massa. Met veel leuke horecatips en ‘snuffel’winkeltjes. Inclusief stadsplattegrond en app.

Reisgids Wat & Hoe Nederland

Deze wandeltocht is afkomstig uit de reisgids ‘Wat & Hoe Nederland’. Je vindt in dit boek uitgebreide beschrijvingen van bezienswaardigheden en activiteiten, achtergrondinformatie plus praktische tips voor sfeervol en duurzaam overnachten, eten & drinken, winkelen en ontspannen.
Auteur: Tineke Zwijgers | Fotografie: Dorien Koppenberg | Kosmos Uitgevers, 2010

Historische havenstad Amsterdam praktisch

Route-informatie

Beginpunt: Amsterdam Centraal Station
Eindpunt: Molen De Gooyer (Zeeburgerstraat)
Lengte: 3,5 km
Duur: 1-1,5 uur (inclusief stops)
Horeca: Een leuke plek voor koffie of lunch onderweg is restaurant Bloem aan het Entrepotdok. Bierliefhebbers halen hun hart op in het proeflokaal van bierbrouwerij ’t IJ.

Meer wandelen in Amsterdam

Amsterdam, Java & KNSM-eiland ›