Zoek de moordenaar, Vijf kleine biggetjes en Doem der verdenking. Drie van de bijna tachtig boeken van ‘queen of crime’ Agatha Christie spelen zich af op haar zomerverblijf Greenway House in Devon. Een wandeling over het landgoed brengt je langs de ‘plaatsen delict’ en laat je kennismaken met een van de mooiste rivieren van Engeland, de Dart.

Greenway House
Greenway House

Het was al donker toen hij bij het veer aankwam.’ Zo begint het verhaal Doem der verdenking, waarin Arthur Calgary een familie moet vertellen dat hun zoon en broer ten onrechte is veroordeeld en gestorven voor de moord op zijn moeder. Hij stelt zijn beladen bezoek zo lang mogelijk uit en pas tegen de avond zet de taxi hem af bij de rivier. ‘Er hing een grote bel, en de taxichauffeur trok er krachtig aan om de veerman aan de overkant te waarschuwen.

Isn’t it lovely here?

Zomerhuis Agatha Christie

Op een zonnige ochtend staan ook wij op de kade, in Dittisham aan de rivier Dart. Enkele kilometers verderop mondt de rivier bij Dartmouth uit in het Kanaal, maar hier lijkt de zee ver weg.

De rivier kronkelt zich een nauwe weg tussen groene hellingen en overal liggen bootjes voor anker. Langs de oever en hoger tussen de bomen zien we fraaie huizen staan. Net als de boodschapper in het boek zijn we onderweg naar Greenway House. Dit was tussen 1939 en 1976 het zomerverblijf van Agatha Christie (1890-1976). Later woonde haar dochter er en tot grote vreugde van de fans van de schrijfster kwam Greenway House na Rosalind’s dood in beheer van de National Trust. Na een grondige verbouwing is het nu open voor bezoekers.

Wachtend op de pont kijkt Arthur Calgary om zich heen. Zijn observaties (uit 1958!) zijn nog opmerkelijk actueel. ‘Wat was de natuur hier nog ongerept, dacht hij. Je kon je verbeelden dat je bij een Schots loch stond, ver van de bewoonde wereld. En toch, maar enkele kilometers verderop had je de hotels, de winkels, de kroegen en het drukke verkeer van Redquay (Dartmouth – red). Hij hoorde het zachte geplas van de riemen, toen de veerboot aan de kaaimuur kwam.’

De veerman waarschuwt

Wij steken het water over in een van de motorbootjes die de hele dag heen en weer varen. De Dart is een getijdenrivier en het water staat behoorlijk laag. Op Greenway Quay stappen we uit, geholpen door de veerman. “Tussen half twee en twee uur varen we niet”, waarschuwt hij. “Dan staat het hier droog.” Geen probleem, het theehuis bij de steiger is de hele dag open.

Interieur Greenway House
Interieur Greenway House

We wandelen een stukje Greenway Road op en gaan rechtsaf het landgoed op. Greenway House is hoog op de helling gebouwd en al klimmend ervaren we hoe hoog dat is. Langs het pad staan bankjes, waarop vooral oudere bezoekers dankbaar neerzijgen, zichzelf koelte toe wuivend met een krant. “Isn’t it lovely here?”, zuchten ze monter. De meeste bezoekers moeten te voet naar boven, omdat er bij Greenway House nauwelijks parkeergelegenheid is.

Zoek de moordenaar

De wandeling mag dan pittig zijn, de omgeving en het uitzicht op de rivier maken alles goed. De tuinen zijn thematisch aangelegd en herbergen dankzij het zachte klimaat aan de Engelse zuidkust zelfs tropische bloemen en planten. We staan stil bij de rododendrons langs het pad. Ze spelen een curieuze rol in Zoek de moordenaar. In dit boek reist Hercule Poirot op verzoek van detectiveschrijfster Ariadne Oliver (alter ego van Christie zelf) af naar Nasse House in Devon. De schrijfster is bang dat iemand haar spel ‘Jacht op de Moordenaar’ wil misbruiken voor een echte moord. Poirot legt zijn oor te luister en schrikt er niet voor terug om zich in een rododendron te verbergen en gesprekken af te luisteren. Drie moorden kan hij niet voorkomen, maar uiteraard lost hij ze wel op. Nasse House is duidelijk herkenbaar als Greenway House.

‘De mooiste plek op aarde’

Het roomkleurige Greenway House staat op een plek die al sinds de 16e eeuw bewoond wordt. Het pand werd vaak verbouwd en uitgebreid. Ook de Mallowans (Agatha en haar 2e echtgenoot Max Mallowan) moderniseerden het huis. Zij lieten een vleugel afbreken, een nieuwe badkamer installeren en introduceerden het huidige, lichte interieur. Voor Agatha kwam een droom uit. Zij groeide op in Torquay en kende het landgoed uit haar jeugd. Ze noemde het ‘the loveliest place in the world‘ en bracht er zo vaak mogelijk haar vakanties door.

Hoewel Agatha diverse mysteries op Greenway situeerde, ontbreken een schrijftafel en typemachine in het interieur. Agatha Christie was hier voor haar rust en hield zich vooral bezig met tuinieren en het verzamelen van porselein, keramiek, papier-maché, doosjes en wat al niet meer. We gaan na ons bezoek weer snel naar buiten om verder in Agatha’s literaire voetspoor te kunnen treden.

Vijf kleine biggetjes

Het landgoed beslaat 112 hectare en wordt doorkruist door wandelpaden. Speciale routes zijn er niet. De plattegrond in de door de National Trust uitgegeven catalogus wijst de weg naar diverse tuinen en uitzichtpunten, maar je kunt evengoed op de bonnefooi aan de wandel gaan. Verdwalen is onmogelijk en hier en daar wijzen bordjes verder de weg. Wij dalen af naar de rivier.

River Dart, Greenway House
River Dart

Halverwege nemen we een kijkje in de batterijtuin, een bastion vanwaar vroegere bewoners vijandige schepen op de rivier konden beschieten. De kanonnen herinneren aan deze verdedigingsfunctie. Wij bezoeken het als de plaats delict in Vijf kleine biggetjes. Hierin ontrafelt Hercule Poirot een moord uit het verleden door vijf getuigen naar hun herinneringen te vragen.

Verblindend blauw water

Schilder Amyas Crale stierf 16 jaar geleden op zijn landgoed Alderbury terwijl hij in de batterijtuin zijn nieuwste liefde portretteerde. Poirot bezoekt de tuin en is onder de indruk van de lichtval.

‘Een ogenblik was Poirot verblind door de tegenstelling van licht en schaduw. De Batterij was een kunstmatig verkregen plateau, omringd door kantelen, waarin kanonnen waren geplaatst. Het gaf de indruk alsof het plateau over de zee uitstak. Erboven en erachter stonden bomen, maar aan de zeekant was niets te zien behalve het verblindend blauwe water in de diepte.’

Alderbury ligt in het boek aan zee, maar dat is in de beschrijving het enige verschil met Greenway. Het uitzicht vanaf hier op de Dart is betoverend en we genieten van de bedrijvigheid op het water.

Rondvaart op de Dart

Een voorbij varende rondvaartboot brengt ons terug in de sfeer van Zoek de moordenaar. Als het onderzoek naar de moorden vastloopt, maakt politie-inspecteur Bland een boottocht op de rivier. Net als ook nu bezoekers aan Greenway House doen, stapt hij op in badplaats ‘Brixwell’ (Brixham), vaart om de kaap heen de rivier op en passeert het landgoed. Hij ontdekt dat de eerste moord, in het botenhuis, goed te zien zou zijn geweest vanaf het water. Maar helaas kijken de opvarenden net op dat moment naar het, aldus de kapitein, ‘beroemde dorp Gitcham’ (Dittisham) aan de overkant. Bland troost zichzelf na afloop met thee en Devonshire room in het dorp, iets dat anno nu nog steeds populair is tijdens een Engels dagje uit.

The boathouse, Greenway House
The boathouse aan de Dart

The boat house

Ook wij nemen een kijkje in het botenhuis. Hier brengt het meisje Marlene Tucker in Zoek de moordenaar de middag door tijdens het spel. Zij speelt (en wordt) slachtoffer van de moordpartij. Poirot vergezelt Ariadne Oliver als deze Marlene thee en taart brengt.

Ze liepen langs de folly en daalden het pad naar de rivier af. Beneden hen zagen ze de omtrekken van het botenhuis. (…) Een korte, steile helling voerde naar de deur van het botenhuis, dat over de rivier gebouwd was, met een kleine werf en een bergplaats voor boten eronder.’

Het verbaast ons niet dat de bewoners van Greenway House zo graag in dit botenhuis zaten. De lichte kamer boven de bergplaats is ingericht met comfortabele meubels en door de boogvormige ramen kijk je onbeperkt op het in de zon schitterende water van de Dart. Er zijn kachels voor koude avonden en op het balkon zit je lekker in de zon. Een plek om tot rust te komen, te lezen en te schrijven.

High Tea

In de loop van de middag wandelen we terug naar Greenway Quay. Het water is weer gestegen en met een ferme slinger aan de bel trekken we de aandacht van de schipper aan de overkant. In de Ferry Inn genieten we van een Engelse Tea, met scones, frambozenjam en clotted cream (dikke room). Sterke drank kun je hier maar beter niet tot je nemen. Dat bekwam in Zoek de moordenaar de oude veerman Merdell ook niet goed, toen hij op een late avond vanuit deze herberg de rivier overstak en nooit levend aankwam. Was het moord of een ongeluk?

Agatha Christie praktisch

Overtocht naar Engeland

Met Direct Ferries boek je (bijna) elke overtocht in Europa tegen scherpe prijzen. Vanuit Nederland en België bereik je Zuidoost-Engeland het snelst met een overtocht naar Dover (via Calais of Duinkerken). Vanuit Dover rijd je in circa 5,5 uur naar Dartmouth (450 km).

Greenway House

Greenway is dagelijks open van 10.30-17 uur (november-januari alleen weekend en schoolvakanties van 11-16 uur). Om de parkeerdruk in het nabijgelegen dorp Galmpton te beperken, kun je alleen (na reservering vooraf) parkeren op de kleine parkeerplaats bij het landgoed.

Greenway House bus
Greenway House bus

Bezoekers wordt geadviseerd om per boot, te voet of per fiets te komen (boten vertrekken uit Dartmouth, Totnes en Brixham). Het is ook mogelijk om te parkeren in Dittisham en met het veerbootje over te steken.

Vanaf de parking in Ham Lane wandel je bij laagtij over de drooggevallen rivieroever naar de kade. Bij hoogtij loop je door het dorp. De route via Dittisham is het leukst, maar op drukke dagen is de parkeerplaats snel vol. Reis je per rondvaartboot, dan krijg je er een mooie tocht over de Dart bij! Meer over Greenway House ›

Dagtocht met vintage bus

Wil je van je bezoek aan Greenway een complete dagtocht maken, dan kun je ook vanuit Torquay per stoomtrein naar Dartmouth en met de boot naar Greenway reizen. En eventueel terug naar Torquay met een vintage bus. Kijk op www.dartmouthrailriver.co.uk en www.greenwayferry.co.uk voor dienstregeling en prijzen.

De leukste reisgidsen

Dominicus Zuid-Engeland

Deze recent herziene reisgids bestrijkt heel Zuid-Engeland, van Dover tot Land’s End en van Isle of Wight tot Oxford. Een groot gebied, waardoor de gids niet echt de diepte in gaat. Toch is het een goede metgezel op reis en kun je de Dominicus op vele reizen meenemen. Ruim aandacht voor wandelen en fietsen, Torquay en Dartmoor.
Auteurs: Remco Ensel en Sandra Langereis
Uitgever: Dominicus, 2018

De beste boeken en DVD’s

Zoek de moordenaar

De detectiveschrijfster Ariadne Oliver moet voor een feest op een Engels landhuis een ‘Jacht op de moordenaar’ organiseren. Ze vraagt Hercule Poirot of hij ook wil komen – zogenaamd als extra attractie, maar in werkelijkheid omdat ze gelooft dat er gevaar dreigt.
Auteur: Agatha Christie
Uitgever: The House of Books, 2015

Vijf kleine biggetjes

Carla Lemarchant, een mooie jonge vrouw, vraagt Hercule Poirot om hulp. Zij vertelt hem dat haar moeder is veroordeeld wegens moord op haar vader en in de gevangenis gestorven is. Dat gebeurde toen Carla nog maar vijf jaar was. Nu is ze 21 en wil ze trouwen. Ze is ervan overtuigd dat haar moeder onschuldig was en vraagt Poirot om dat – na 16 jaar – alsnog te bewijzen.
Auteur: Agatha Christie
Uitgever: The House of Books, 2015

Doem der verdenking

Jack Argyle is wegens moord op zijn moeder tot levenslang veroordeeld, maar al na zes maanden sterft hij in de gevangenis. Aan zijn schuld heeft nooit iemand getwijfeld, tot er twee jaar na de moord ineens iemand komt opdagen die Jack een alibi had kunnen geven. Dat betekent dat de werkelijke moordenaar nog steeds op vrije voeten is…
Auteur: Agatha Christie
Uitgever: The House of Books, 2015

De leukste hotels en B&B’s

De goedkoopste hotels vind je bij booking.com. Laagste prijsgarantie, online boekbaar. Lees de onafhankelijke beoordelingen van gasten.

Onze tips in de omgeving van Greenway House:

The Maltsters Arms ligt aan een zijarm van de Dart in Totnes. De kamers in de 18de-eeuwse herberg zijn schoon en comfortabel en in de pub of op het terras kun je lekker en sfeervol eten. De Bayards Cove Inn in het levendige Dartmouth biedt veel waar voor je geld: uitstekende kamers, gezellig restaurant en een fijne ligging aan de rivier.

Lees ook: in het spoor van Agatha Christie (Torquay) ›