Statige huizen met sierlijke balkons, keienstraatjes en schaduwrijke pleinen: het in de 15de eeuw gestichte Funchal is een sfeervolle kennismaking met Madeira. Deze wandeling voert je langs de mooiste gebouwen, de overdekte markt en eindigt in stijl met maderawijn.

Straatbeeld in Funchal, Madeira
Straatbeeld in Funchal

Madeira’s hoofdstad Funchal ligt in een beschutte baai aan de zuidkant van het eiland. Hier arriveerden in 1418 de Portugese ontdekkingsreizigers João Gonçalves Zarco en Tristão Vaz Teixeira. Zij noemden het eiland Ilha Madeira (bebost eiland) en ontdekten al snel de vruchtbaarheid van de vulkanische ondergrond. Die was zeer geschikt voor het verbouwen van suikerriet en druiven. Slaven werden aangevoerd voor de aanleg van de terrassen op de steile hellingen. Tal van Portugezen, en later ook Engelsen, vestigden zich in Funchal. De koloniale sfeer van toen is nog goed merkbaar: grote huizen, lommerrijke lanen, chique terrassen.

Routebeschrijving

Je start de wandelroute bij het monument voor João Gonçalves Zarco, op de hoek Avenida Arriaga-Avenida Zarco.

Loop Avenida Arriaga een stukje in westelijke richting in en sla linksaf, Calçada de São Lourenço. Je passeert café-restaurant The Ritz , een begrip op Madeira sinds 1905. Bekijk hier de tegeltableau’s met lokale taferelen, zoals de driehoekige huizen van Santana en de tobogan (sleeën) van Monte.

Funchal Madeira
Monument João Gonçalves Zarco

Steek aan het eind van de straat schuin rechtdoor via Largo das Fontas naar Avenida do Mar en ga hier linksaf. Je flaneert een stuk over de boulevard, met rechts de haven van Funchal. Links zie je Palácio de São Lourenço. Dit 16de-eeuwse fort is nu het militair hoofdkwartier van Madeira.

Prikkel je zintuigen

Sla zo’n 50 meter na de rotonde linksaf Rua de Artur de Sousa in en ga aan het eind rechtsaf, Rua Dom Carlos I. Al snel sla je linksaf Rua de Boa Viagem (langs the Old City Pub). Je komt uit op de Rua Latino Coelho en bij de beroemde Mercado dos Lavradores. Op deze overdekte markt kun je je zintuigen prikkelen met exotische vruchten, streekspecialiteiten als bolo de mel (honingkoek), kaas, wijn en verse vis. De sfeer is er altijd levendig en je mag van alles proeven. Het is leuk om hier even naar de bovenverdieping te gaan. Vandaar heb je een leuk overzicht op het gekrioel beneden (maandag-zaterdag 7.00-19.00 uur).

Wandel na je bezoek aan de markt terug naar het historisch centrum via de Rua Latino Coelho, Tv. da Malta en Tv. dos Açouges tot Rua dos Taneiros. Onderweg steek je enkele drukke wegen over. Sla in Rua dos Tanoeiros linksaf en wandel linksaf door Rua da Alfãndega tot de kruising met Rua dos Capelistas. Recht voor je zie je de Capela de Santo António da Mouraria. Ga hier rechtsaf. Je komt uit bij de Kathedraal van Funchal.

Kathedraal van Funchal

De Sé is een van de oudste gebouwen van het eiland. Ze werd voltooid in 1524 en is sindsdien nooit ingrijpend verbouwd. Hoogtepunten van het interieur zijn de koorbanken en het cederhouten plafond in Arabisch-Spaanse stijl. De kerk is vrij donker. Daarom kun je het plafond het best bewonderen vanuit het iets lichtere zuidtransept. Op de koorbanken tref je afbeeldingen van heiligen, apostelen en profeten. Kijk ook even naar de armleuningen en zittingen, waarop het dagelijks leven op Madeira is afgebeeld.

Langs bloemenstalletjes en religieuze kunst

Verlaat het kerkplein via Rua do Aljube, met de vele bloemenstalletjes. Sla linksaf naar Rua Estanco Velho, later Rua R. Baixo. Volg deze straat met een bocht naar links en ga verderop rechtsaf Rua João Tavira in. Sla rechtsaf in Rua do Bpo en betreed het fraai geplaveide plein Praça do Município.

Hier kun je een bezoek brengen aan het Museu de Arte Sacra. Dat bezit religieuze kunst een collectie Vlaamse schilderijen uit de 15de en 16de eeuw, geborduurde gewaden en een laatgotisch processiekruis, geschonken door koning Manuel I. Ook de Igreja do Colégio is de moeite van het bekijken waard. Het rijk versierde interieur is niet wat je verwacht achter de sobere buitenkant.

Verlaat het plein via Rua Câmara Pestana, ga rechtsaf Rua das Petras en aan het eind scherp linksaf via Rua do Surdo.

Quinta das Cruzes

Je kunt op de kruising met Rua das Petras en Rua do Surdo ook eerst nog schuin rechtdoor Calçada de Santa Clara op en neer wandelen. Doel is een bezoek aan het elegante museum Quinta das Cruzes, een 19de-eeuws tot museum omgebouwd patriciërshuis. Via het meubilair, Chinees porselein en Braziliaanse suikerkisten krijg je een beeld van de wereld waarin de rijke suikerbaronnen en wijnhandelaren uit die tijd leefden. Wandel zeker even de tuin in en bekijk dit fraaie huis aan de buitenkant. Daar zie je dat de ramen versierd zijn met wijnranken en stenen scheepskabels.

Kijk in Rua do Surdo geregeld even omhoog, naar de elegante balkons van de historische huizen. Sla linksaf in Rua da Carreira (met nog meer fraaie huizen) en rechtsaf in Rua São Francisco. Je komt uit op de Avenida Arriaga, eindpunt van de wandeling. Hoog tijd voor een glas maderawijn! Even linksaf kun je daarvoor terecht bij The Old Blandy.

Maderawijn: wat is dat eigenlijk?

Dé drank van Madeira heet … madera. Over het ontstaan doet een mooi verhaal de ronde. De Britten sloegen onderweg tussen het moederland en de koloniën geregeld wijn in op Madeira. Toen een schip eens werd tegengehouden in Hongkong en met vracht en al moest terugkeren, beval de kapitein de wijn overboord te kieperen. Maar een eigenwijze matroos proefde ze eerst en vond ze heerlijk. Hij smokkelde een vaatje mee, liet de wijn thuis proeven door een kenner en deze nam de madera in productie. De productie van maderawijn is, net als met de portwijn in Portugal, altijd gedomineerd door de Britten. Vandaar de vele Engelse namen van de wijnen.

Proeven bij The Old Blandy

The Old Blandy, Funchal Madeira
The Old Blandy

The Old Blandy is gevestigd in het voormalig klooster Adegas de São Francisco. Tijdens een rondleiding van een uur bezoek je de wijnkelders met de enorme houten vaten. Je hoort over de tradities van het wijn maken, de soorten madera, het werk in de wijngaard en de pogingen om madera een minder belegen imago te geven, inclusief anekdotes. Zo bleven zeelieden lang met de jonge wijn op en neer varen naar de evenaar, in de veronderstelling dat die magische passage de smaak beïnvloedde. Het was echter het deinen op zee en de hitte die de wijn zo smakelijk maakte. Nu wordt dit proces in ovens gesimuleerd. De tour eindigt in het proeflokaal bij een treetje met vier glaasjes madera. Van beendroog (het aperitief Sercial) via de goudgele Verdelho en de halfzoete Bual tot de zoete Malvasia voor na de maaltijd. De hoeveelheden zijn klein, maar hakken er toch best in.

Madeira praktisch

Route-informatie

Start- en eindpunt: Zarco-monument op de hoek Avenida Arriaga-Avenida Zarco
Duur: circa 1,5 uur (4 uur inclusief stops en bezoeken)

De beste reisgidsen over Madeira

Rother wandelgids Madeira. De mooiste levada- en bergwandelingen

‘Bloemeneiland’ Madeira is een echt wandelparadijs. De hoge en ruige bergen nodigen uit tot pittige tochten. Maar het zijn vooral de antieke irrigatiekanalen, levada’s, die wandelaars een uitgelezen mogelijkheid bieden voor kilometerslange tochten door de natuur. Ver weg van de toeristencentra en vol schitterende uitzichten. De degelijk uitgevoerde Rother-wandelgids bevat 50 duidelijk beschreven tochten, met (hoogte)kaarten, foto’s, uitleg over de natuur en praktische informatie. In handzaam zakformaat.
Auteur: Rolf Goetz | Elmar, 2015

Wat & Hoe Onderweg Madeira

De Wat & Hoe reisgids biedt het meeste waar voor je geld. Hij is uitgebreid van opzet en geheel aan Madeira gewijd.

Met beschrijvingen van bezienswaardigheden, praktische informatie, achtergronden en diverse volledig beschreven wandel-, fiets- of autotochten. En veel mooie foto’s.

Kosmos Uitgevers, 2017

Wat & Hoe Select Madeira

Wat & Hoe Select is het ‘kleine zusje’ van de Wat & Hoe Onderweg (zelfde auteur). Deze serie is vooral geschikt voor de reiziger die in korte tijd veel wil zien en nergens lang blijft hangen.

Met Top 10-selectie en lijst met hotspots. Biedt veel waar voor je geld.

Kosmos Uitgevers, 2014

ANWB Extra Madeira

Handzaam en betaalbaar gidsje met grote uitvouwbare kaart. Besteedt wel aandacht aan wandelen, maar bevat geen complete wandelroutes (wel autoroutes). Een goedkope gids voor wie niet rondtrekt, maar wel inspiratie zoekt voor enkele uitstapjes.

ANWB Media, 2012

De leukste hotels in Funchal…

De mondaine sfeer van de 19de, begin 20ste eeuw proef je perfect in het stijlvolle Reid’s Palace Hotel. De kamers zijn aan de prijs, maar ook als non-resident kun je er terecht voor een drankje of een ouderwetse Engelse tea. Beroemdheden gingen je voor, onder wie Agatha Christie.
Logeer je liever in de oude stad zelf, dan is het Sé Boutique Hotel een aanrader. Een klein en kleurrijk hotel vlakbij de kathedraal, met stijlvolle kamers en een restaurant op de begane grond. Je kunt zelf koffie en thee maken op de kamer. Geregeld aanbiedingen via Booking.com.
Heb je graag wat reuring om je heen, dan bevelen we de appartementen van Taberna aan. Centraal gelegen, schoon, veel ruimte en uitstekende wifi voor een vriendelijke prijs.

… en op Madeira

Quinta das Vinhas is een sfeervol gelegen historisch landgoed boven Calheta, vanwaar je weids uitkijkt over zee. Je kunt er hotelkamers en huisjes (met keuken) huren, heerlijk zwemmen en genieten van de tuin. Terug naar de natuur kun je in Nature Inn, gelegen in de bergen boven Seixal. Je logeert er in een tipi, met gebruik van keuken en gemeenschappelijk sanitair. Prachtige omgeving.

Bijzonder logeren met Eliza was here

Veel reizigers boeken hun vakantie op Madeira inclusief vlucht, huurauto en hotel of appartement.

Daarvoor bevelen wij Eliza was here aan: bijzondere en kleinschalige locaties, vaak met zwembad. Een aanrader in Funchal is Casa do Papagaio Verde. Vanuit de in moderne architectuur uitgevoerde appartementen, kamers en studio’s kijk je schitterend uit over zee. De hoofdstad is dichtbij, maar van de drukte heb je geen last.
Casa do Papagaio Verde › (NL)
Casa do Papagaio Verde › (B)

Helemaal rustig logeer je in Casa da Capelinha aan de noordkust bij Ponta Delgada. Ook hier heb je een fraai uitzicht op zee, die op slechts 300 meter ligt.
Casa da Capelinha › (NL)
Casa da Capelinha › (B)

Wandelvakantie op Madeira
SNP Wandelvakanties

Wandelreis Madeira met SNP Natuurreizen

SNP Natuurreizen organiseert een 8-daagse individuele wandelreis langs levada’s in Oost-Madeira.

Langs onder meer de Levada dos Tornos en bij Pico do Arieiro.

Vanaf € 595 per persoon, met bagagevervoer, B&B en lokaal transport.

Lees ook: Madeira, wandelen over levadas en bergtoppen ›

DELEN