Amsterdam werd groot als havenstad. Eerst door de handel met de Oostzeelanden, daarna met Oost- en West-Indië. Tijdens de Gouden Eeuw was de stad zelfs stapelmarkt van de wereld en poort tot Europa. In het ‘nautisch kwartier’, de wijken langs het IJ, is nog veel historie terug te vinden. Tijdens deze wandeling passeer je een aantal schilderachtige plekken.
Sla bij het sluisje linksaf en wandel door de pittoreske Oudezijds Kolk naar de Schreierstoren. De toren maakte vroeger deel uit van de stadsmuur. Je verlaat hier dan ook het middeleeuwse Amsterdam. Loop rechtsaf langs de toren, negeer de Gelderse Kade en sla bij de volgende gracht rechtsaf, Kromme Waal. Aan de overkant zie je het voormalig Scheepvaarthuis. Dit gebouw van de Amsterdamse School werd in 1916 gebouwd als huisvesting voor rederijen als de KNSM (Koninklijke Nederlandse Stoomboot Maatschappij) en JCJL (Java-China-Japan-Lijn) en moest het prestige van de havenstad onderstrepen. Amsterdam werd in die tijd wat overvleugeld door Rotterdam en Antwerpen. Het schitterende pand is nu een 5-sterrenhotel. Als niet-hotelgast kun je de grandeur opsnuiven in het restaurant of tijdens een rondleiding, georganiseerd door Museum Het Schip (www.hetschip.nl).
Volg Kromme Waal tot de eerste brug links, steek die over en ga rechtsaf, Binnenkant. Recht voor je zie je de Montelbaanstoren, die in de 16e eeuw de scheepswerven moest beschermen, toen die nog buiten de stadsmuren lagen. Sla aan het eind linksaf de Kalkmarkt in. Aan de overkant van het water staat het WIC-huis uit 1642. De Westindische Compagnie dreef handel in Afrika en Zuid-Amerika. Je komt uit op de Prins Hendrikkade, die je rechtsaf opgaat. Links zie je het Oosterdok, op de kade passeer je enkele ‘scheepvaarthuizen’: op nummer 159 het huis van de Holland West-Afrika Lijn en op 176 het VOC-gebouw. Aan de overkant het futuristisch ogende NEMO, boven de buis van de IJtunnel. Tijdens de verbouwing van het Scheepvaartmuseum ligt hier VOC-schip Amsterdam afgemeerd (zie kader). Na de tunnelbuis zie je links het voormalig magazijn van de Admiraliteit, nu het Scheepvaartmuseum.
Verlaat de Prins Hendrikkade en ga rechtsaf de Schippersgracht op. Neem de eerste brug links (Scharrebiersluis) en ga direct rechtsaf door de poort het Entrepotdok in. Volg dit langs het water tot het eind. Het 19e-eeuwse pakhuizencomplex diende als opslag van ingevoerde goederen tot ze verder landinwaarts werden vervoerd. In alfabetische volgorde zie je de eindbestemmingen nog op de gevel staan, Leiden en Vlissingen, maar ook Luik en Luxemburg. Ga voor de brug linksaf de Entrepotdoksluis in en aan het eind opnieuw links: Hoogte Kadijk (rechts heb je vanaf de brug mooi zicht op de voormalige scheepswerf, nu museumhaven).
Sla iets verderop rechts de Overhaalsgang in, die je met een bocht naar rechts en naar links op de brug over de Nieuwe Vaart brengt. Ga over de brug rechtsaf.
Je loopt nu op de Wittenburgergracht, later Oostenburgergracht. Hier breidde de VOC in de 17e eeuw haar terreinen buitendijks uit en bouwde zij de werven Wittenburg en Oostenburg. Vooral het gebouw aan het eind van de Oostenburgergracht is het aanzien waard. Op de gevel prijkt het VOC-logo. Ga aan het eind rechtsaf opnieuw de Nieuwe Vaart over en linksaf de Zeeburgerstraat in. Hier staat Molen de Gooyer, met ernaast de bierbrouwerij. Je kunt iets drinken in het proeflokaal (www.brouwerijhetij.nl). Voor de molen stopt de bus waarmee je terug naar het Centraal Station reist.